حسن مرسلوند
69
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
چه حالى مىتواند داشته باشد ديكتاتور بزرگى چون رضا شاه كه از طرف رئيس شهربانيش فريب خورده باشد . 16 آيرم در اروپا نيز مورد توجه آلمان فاشيستى قرار گرفت ، مخصوصا در شهريور 1320 كه كشور ما از طرف قواى بيگانه به اشغال درآمد ، آيرم رسما تحت حمايت پليس « اس . اس » و شخص « هيملر » قرار گرفت . « شولمبرك » معاون آن روز وزارت خارجه آلمان كه مدتى در اوائل سلطنت رضا شاه سفير آلمان در ايران بوده و با آيرم خصوصيّتى تمام داشته ، مأمور مىشود كه آيرم را در تشكيل دولت در تبعيد و اعلام « حكومت ايران آزاد » يارى نمايد . آيرم سعى مىكند توجه مقامات آلمان را در اين راه به « حسين دادگر » ( عدل الملك ) كه چندين دوره رئيس مجلس شوراى ملى بوده و اكنون به حالت تبعيد در پاريس اقامت دارد جلب نمايد . « فونپاپن » سفير آلمان در تركيه كه در آلمان به سر مىبرد به اتفاق « شولمبرك » در پاريس عدل الملك را ملاقات نموده و سعى مىكنند نظر موافق وى را جلب نموده و با اتحاد بين او و آيرم « حكومت ايران آزاد » را تشكيل داده و اعلام نمايند . حسين دادگر ( عدل الملك ) زير بار نرفته و خود را از اين جريان كنار مىكشد . گفتنى است كه اين انقلابيگرى نيز براى آيرم صرفا محل « دخل » و پولسازى بوده است . از طرفى بودجهاى هنگفت توسط دولت آلمان در اختيار او قرار مىگيرد و از طرف ديگر آيرم از تجار و بازرگانان ايرانى مقيم اروپا با تهديد و تطميع جهت كمك به « حكومت ايران آزاد » اخّاذى مىنمايد . 17 ازآنجايىكه آيرم نتوانست كادر تشكيلاتى منظمى ساخته و خواستههاى آلمانيها را كه عمدتا عبارت بود از خرابكارى در داخل ايران بر عليه قواى متفقين ، برآورده سازد ، مورد سوءظن مقامات آلمان قرار گرفته و بازداشت مىگردد و چند ماه قبل از پايان جنگ و ورود قواى متفقين به خاك آلمان ، از زندان مرخص مىشود . پس از تسليم آلمان در جنگ و ورود متفقين به آلمان ، آيرم به يكى از روستاهاى مرزى آلمان به نام « ول كنشتين » رفته و تبعهء آن اميرنشين مىگردد . و سرانجام در همانجا مىميرد . م : 1 - مكى ، حسين . تاريخ بيستساله ايران ، ج / 6 و 5 . 2 - اسكندرى ، عباس . كتاب آرزو .